Geschiedenis

Betar (בית"ר) is van oorsprong een Revisionistisch Zionistische Joodse Jeugdvereniging en later joodse verzetsorganisatie, opgericht in Letland door Vladimir (Ze'ev) Jabotinsky. Betar maakte zich hard voor de stichting van een onafhankelijke Joodse staat in het toenmalige Britse mandaatgebied Palestina (Eretz Israel), wat onder meer resulteerde in de oprichting van The Jewish Legion, waarvan eenheden meevochten aan de kant van de Britten tegen de Ottomaanse overheersing.

De wellicht bekendste joodse eenheid was The Zion Mule Corps, geleid door Yosef Trumpeldor waaraan de naam Betar is ontleend: 'Brit haNo'ar ha'Ivri al sjem Yosef Trumpeldor' (Joodse Jeugdvereniging ter herinnering aan Yosef Trumpeldor). Betar was ook de naam van een Joods fort in de buurt van Bethlehem, waar Shimon Bar Kochba sneuvelde tijdens de ‘Bar Kochba-opstand’ tegen de Romeinen in de tweede eeuw ná.

The Jewish Legion inspireerde vele paramilitaire organisaties die voor het onafhankelijke bestaansrecht van het joodse volk vochten, zowel binnen als buiten Eretz Israel: Hagana, Palmach, Irgun (Hagana Beth), Brit HaBirionim, NILI, Lehi, HeHalutz, WOB, en zelfs de controversiële Jewish Defense League komen voort of zijn geïnspireerd door Betar. Geschiedkundig kan gesteld worden dat Betar aan de basis stond van het huidige Israelische Defensieleger, de IDF.

In de Jaren ’20, ’30 en ‘40 van de vorige eeuw tot aan de onafhankelijkheid van de staat Israël in 1948, werkten Betar en met name de Irgun op grote schaal samen om de illegale immigratie van Europese Joden naar het Brits ‘Mandaatgebied Palestina’ te organiseren en te bevorderen. Trumpeldor en Jabotinsky’s fysieke rollen in Eretz Israel waren echter al vroeg uitgespeeld: Trumpeldor sneuvelde in de slag om Tel Chaï in 1920, en Jabotinsky werd verbannen om zijn verzet tegen de Britse overheersing.

In 1940, het jaar van Jabotinsky’s overlijden schat men dat Betar wereldwijd zo’n 90.000 leden telde. Een vertienvoudiging in 10 jaar tijd. Buiten Eretz Israel waren er afdelingen in Centraal- en Oost-Europa (Baltische Staten), Centraal Europa, Frankrijk, Engeland, maar ook bijvoorbeeld in Harbin, China. Na de Tweede Wereldoorlog werd -uitzonderingen daargelaten- in Europa het verenigingsleven van Betar niet hervat door de gevolgen van de holocaust en de communistische overheersing in Oost-Europa. Het Revisionistisch Zionisme en algemeen Zionisme gingen in 1946 weer samen op in eén Zionistische stroming. De paramilitaire organisaties voortgekomen uit Betar gingen op in de IDF. Op politiek vlak werd de Cheroet (vrijheids)-partij opgericht, welk later opging in Likoed.

Beroemde politici zoals de latere premiers van Israël Menachem Begin, Yitzhak Shamir en Ehoed Olmert, maar ook Eitan Livni en bijvoorbeeld Moshe Arens maakten deel uit van Betar tijdens de Britse overheersing in Eretz Israel. Avraham Stern, oprichter en leider van de Stern-gang (Lechi), was onderdeel van Betar. De huidige premier van Israël Benjamin Netanyahu, zijn voorganger Olmert en ook huidig parlementslid Tsipi Livni waren op jonge leeftijd lid van de jeugdafdeling van Betar.